Przejdź do treści strony

Obcokrajowiec w Polsce (ubezpieczenie społeczne dla obcokrajowców)

W Polsce jest obecnie ok. 700 tys. cudzoziemców i każdego roku przybywa ok. 20 tys. osób. Jak podaje Międzykulturowe Centrum Adaptacji Zawodowej, wśród badanych pracodawców 2,4 proc. zatrudnia imigrantów legalnie, ale aż 16,8 proc. jest przekonanych, że będzie musiało ich zaangażować w przyszłości. Korzyścią związaną z zatrudnieniem obcokrajowców jest niższa pensja i koszty pracy, łatwiejsza kontrola, lepsza wydajność pracy oraz wyższy poziom wiedzy fachowej.

Pracodawcy powinni jednak pamiętać, że każdy cudzoziemiec, który przebywa w Polsce i wykonuje pracę ma obowiązek opłacania składek.

Ubezpieczenia społeczne dla obcokrajowców

Czytając ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych zauważamy, że fakt podlegania ubezpieczeniom społecznym nie zależy ani od obywatelstwa, ani od miejsca zamieszkania czy pobytu. Jest to jednak uwarunkowane tym, czy dana osoba na ternie Polski zawarła z polskim podmiotem stosunek pracy czy inną umowę rodzącą, zgodnie z przepisami, obowiązek ubezpieczeń społecznych.

Reasumując, obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu podlegają osoby, które na terenie Polski są:

  • pracownikami;
  • zleceniobiorcami;
  • prowadzą pozarolniczą działalność.

Cudzoziemiec zatrudniony w Polsce nie będzie podlegał polskiemu prawu, gdy jego pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stałego. Dodatkowo musi być zatrudniony w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach międzynarodowych, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Podobnie jest również w przypadku obcokrajowców, którzy wprawdzie zatrudnieni są przez polskie podmioty, ale ich miejsce wykonywania pracy leży poza granicami państwa. Wówczas również nie podlegają oni polskim przepisom o ubezpieczeniach społecznych, ponieważ nie są pracownikami na terenie Polski.

Składka na ubezpieczenie społeczne

Pracodawca, który zatrudnia obcokrajowca ma obowiązek opłacania za niego składek na ubezpieczenia społeczne. Jako płatnik powinien:

  • Zgłosić pracownika do ubezpieczeń (za pomocą formularza zgłoszeniowego ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia- 01 10 xx);
  • Ustalić, pobrać, rozliczyć oraz odprowadzić składki do ZUS.


Podstawa wymiaru opłacania składek na ubezpieczenia społeczne jest taka sama dla wszystkich pracowników, nie zależnie od tego czy są Polakami czy obcokrajowcami. W ramach przypomnienia wspomnę, iż jest nią przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągany u pracodawcy z tytułu pozostawania w ramach stosunku pracy.

Uwaga! Bardzo często pracodawcy udostępniają swoim pracownikom cudzoziemcom lokale mieszkaniowe. W związku z tym koszty poniesione przez pracodawcę z tego tytułu są przychodami pracownika, a co za tym idzie, wchodzą do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Ponieważ pracownik cudzoziemski podlega ubezpieczeniu społecznemu, pracodawca ma obowiązek odprowadzania za niego składki w wysokości:

  • 19,52% podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne;
  • 6% podstawy wymiaru na ubezpieczenie rentowe;
  • 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenie chorobowe;
  • stopę procentową ustaloną samodzielnie na podstawie odrębnych przepisów na ubezpieczenie wypadkowe.

Ubezpieczenie zdrowotne dla obcokrajowców

Przepisem stanowiącym o tym, kto podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jest Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z nią ubezpieczonymi w Funduszu są osoby:

  • posiadające obywatelstwo państw członkowskich UE lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), pod warunkiem, że mieszkają na tych terenach;
  • nie spełniające powyższego pkt., ale przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy pobytowej w celu wykonywania pracy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zgody na pobyt tolerowany lub posiadające status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej albo korzystające z ochrony czasowej na jej terytorium;
  • nieposiadające obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), ale legalnie zamieszkujące na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG; jeśli podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego lub ubezpieczają się dobrowolnie.


Natomiast obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają cudzoziemcy spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. A więc tak jak wyżej wspomniałam, są to osoby, które są pracownikami, osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Składka na ubezpieczenia zdrowotne

Tutaj również, tak jak w przypadku ubezpieczeń społecznych, składka na ubezpieczenia zdrowotne za obcokrajowców, obliczana jest tak samo jak dla pozostałych pracowników. Podstawą wymiaru jest przychód pomniejszony o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru.

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Obowiązkiem zakładów pracy jest opłacanie składek nie tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, ale również w pozaubezpieczeniowych funduszach. Mowa tutaj oczywiście o Funduszu Pracy oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Takiemu obowiązkowi podlegają również pracodawcy zatrudniający obcokrajowców.

Składki na FP wynoszą 2,45% podstawy wymiaru i obliczane są od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie może być ona niższa od minimalnego wynagrodzenia, jednak już bez stosowania ograniczenia do trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.

Natomiast składka na FGŚP wynosi 0,10% podstawy wymiaru składek, która ustalana jest na takich samych zasadach jak na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek.

źródło: Ubezpieczenie.com.pl/ubezpieczalniaonline.pl